Mir hàn de Fade zwìsche em Fäld un em Däller verlore
Vor e pààr Johrzehnte isch d'Härkunft vun de Làbensmittel sälte e Fröög gsi. De Gärtner hàt e Nàmme ghà, e Gsìcht, e Ärd wo àlli gekännt hàn.
Hitt scànnt m'r e Code-barres wo sich oft begnüegt z'söje « Härkunft EU / nìt-EU ». Dàs isch àlles.
E grossi Mehrheit vun Konsumänte gläuibt nimm àn d'Labels. Un m'r verstäht sie perfäkt.
S wohri Problem isch dàs wo m'r nìt prüefe kànn
M'r stellt oft lokàl un importiert gegenänànder, Kurzischlièf un Globàlisierung. Die Debàtte hàn Sinn — fer s Klima, fer d'lokàl Beschäftigung, fer d'Resilienz vun de Gebiet.
Àwwer s gibt e noch fundamentàlerer Problem: d'Unmeelichkeit konkret z'prüefe was gmàcht wùrde isch. S Produkt wo m'r fàscht nix driwwer weiss — egal ob's vun 50 km oder 5000 km kummt.
E Àrgànöl-Produzäntin in Marokko wo jeddi Etàpp vun ihrer Àrwet dokumentiert verdient gnaui d'sälwi Bàrücksichtigung wìe e Gärtner üss em Centre-Val de Loire.
S Lokàle vorziehe isch oft e üssgzeichneti Wàhl. Àwwer e lokàls Produkt kànn undurchsichtig sìì un e wiites Produkt kànn vorbildlich sìì. Was niemols verteidigbàr isch, isch d'Unmeelichkeit z'prüefe.
Diejeni wo güet màche zàhle fer diejeni wo betrüeje
George Akerlof hàt de Nobelpriis fer Wirtschàft kriegt fer e einfàche un zerstörerische Mechànismus z'demonschtriért hàn: wànn de Käuifer d'wohri Qualität nìt unterscheide kànn, tendiert de Priis züem middelloseste Produkt. D'Güete wäre entmütigt oder verlosse de Màrt.
De Produzänt wo sini Böde respäktiert, wo sini Sàisonierer korrekt zàhlt, wo sini Pràktike dokumentiert wird uf em sälwe Niveau entlohnt wìe derjeni wo Àbkürzunge nimmt. Wil de Konsumänt, ohni zuverlàssigi Informàtion, de Unterschied nìt gsähne kànn.
"Je nàch Brànsch fàngt de Produzänt oft numme 25 bis 35 % vum ändliche Wärt vum Produkt ii."
De Rescht verschwindt in ere Kätt vun Zwìschehändler wo er nìt emol kännt. Er weiss nìt wo sini Produkte ände. Er weiss nìt züe welem Priis sie widerverk àuift wäre. M'r hàt d'Büüre in ànönymi Lieferànte verwàndelt.
Was de Màrt noch nìt entlohnt
E engàgierter Produzänt stellt nìt numme Ware her. Er produziert àui Làndschàft un Biodiversität, Beschäftigung un làndlichi Vitàlität, territoriàli Làbensmittel-Resilienz, soziàli Verbìndung uf em Lànd.
D'Ökonome nänne dàs « positivi Externàlitäte »: e wohre Wärt wo de Màrt nìt (oder sehr schlacht) entlohnt.
D'Rückverfolgbàrkeit löst nìt àlles. Àwwer sie erlàuibt sichtbàr z'màche was unsichtbàr wàr. Un was sichtbàr wird kànn — ändlich — ànfànge ufgwärtet z'wäre.
De Produzänt wider ins Zentrum stelle
D'Rückverfolgbàrkeit wird z'oft àls e Wärkzüg präsentiert wo de Konsumänt berühige soll.
Mir denke dàss sie z'erscht de Produzänt besser entlohne soll wo verantwortlich un transparent hàndelt.
Derjeni wo konkret sini Pràktike demonschtriäre kànn sollt e gerächter Teil vum erschàffene Wärt iifànge könne. Nìt üss Bàrmherzigkeit. Nìt üss Subvention. Üss einfàcher wirtschàftlicher Gerächtigkeit.
De Produzänt isch nìt e üsstüschbàres Glied vun de logistische Kätt. Er isch's wo de Wärt erschàfft. S isch Zit dàss er sini gerächte Teil dervun iifàngt.
Was mir büe
Nìt e zusätzlichs Label — d'Vermehrung vun de Logos hàt ändlich s Signàl ertränkt. Nìt e Zertifizierung bàsiert uf ungeprüefte Erklärunge. E Regischter vun prüefbàre un unveränderliche Bewiis.
- Wer hàt produziert — nìt e Losnummer, e Gsìcht (wànn de Produzänt's will)
- Wìe's gmàcht isch — Sensore, objektivi Messunge, nìt numme Formulàre
- Wo's dùrchgànge isch — jeddes Glied, jeddi dokumentierti Etàpp
- Welches wohri Niveau vun Rückverfolgbàrkeit — e progressiver un transparänter Score, nìt e einfàchs « jo/nein » Badge
Un jo, mir benutze d'Blockchain. Nìt üss Mode, àwwer wil's s Wärkzüg isch wo üf s Bedürfnis àntwort: garantiere dàss e Dàte wo züe em präzise Momänt iigee wùrde nimm dànàch geändert wäre kànn — weder vun uns, noch vun em Verteiler, noch vun ere Verwàltung.
D'Blockchain isch kei Sälwstzweck. Dàs isch e neutrales, prüefbàres Regischter, wo niemànd àllein kontrolliert. E Wärkzüg im Dienscht vun de Produzänte un de Konsumänte.
E strukturäll rìcheri Wirtschàft
In ere Wirtschàft wo d'wohri Qualität sichtbàr un prüefbàr isch: d'Trànsàktionskoschte gänge runter, d'Speziàlisierung nimmt züe, d'wohri Ànschtrangung wird belohnt un nìt s Marketing-Storytelling.
Was technisch unmeeglich wàr vor zwànzig Johre wird hitt züe fàscht null Gränzkoschte reàlisierbàr: e feini un zuverlässigi Informàtion iwwer d'Härkunft un d'Pràktike iifànge, spichere un zugänglich màche.
Mir hàn d'Wärkzüg. S hàt d'Infràstruktur gfählt.
Unseri Position
Gegä Undurchsichtigkeit, nìt gegä Import.
De äthiopisch Kàffi bis züe de Kooperàtiv diräkt verfolgt hàt sini Plàtz. S màrokànisch Àrgànöl bis züe de Pflückerinne dokumentiert hàt sini Plàtz. D'Tomàt üss de Provence mit em hohe Score hàt sini Plàtz.
Was keini Plàtz meh hàt, isch s ànönimi Produkt, d'undurchsichtigi Kätt, d'Etikett « Härkunft EU / nìt-EU » wo nix verzählt.
M'r kànn iwwer d'Globàlisierung debàttiere. D'Undurchsichtigkeit isch niemols verteidigbàr.
Was mir nìt màche wäre
- ✗De Lit söje was sie kàuife solle
- ✗Systemàtischi Moràl màche iwwer lokàl vs Import
- ✗Perfäktion vum erschte Dàg àn verlànge
Mir màche d'Informàtion zugänglich un prüefbàr. Jedder bliibt frei in sine Wàhle.
E Produzänt mit 50 % Rückverfolgbàrkeit wo's ehrlich àzeigt isch unändlich besser àls e Produzänt wo 100 % behauptet ohni jedi Bewis.
Mir werte d'ehrlich Progression uf, nìt d'àzeigti Perfäktion.
D'Zit isch kumme
De europäisch Digitàle Produktpàss wird àb 2027 obligàtorisch. D'Rückverfolgbàrkeit gäht vum Status vun ere Marketing-Option züe dem vun ere reglementäre Verpflichtung fer viili Brànsche.
D'Fröög isch nimm « verfolgt m'r? », àwwer: wer büt d'Infràstruktur? Wìe isch d'Gouvernànz orgànisiert? Wo gäht de erschàffeni Wärt hìn?
M'r kànn dàs de àmerikànische oder chinesische Tech-Riese iwwerlosse. Oder m'r kànn e europäischi Àntwort büe, offe, wo de grösst Teil vum Wärt züe dene zrückkummt wo wìrklich produziere un dokumentiere.
Jetzt spìllt sich's àb.
VeraTrace isch nìt e Rückverfolgbàrkeits-Startup. Dàs isch e Vertrüens-Infràstruktur bestimmt zum em Màrt erlàuiwe z'erkenne un z'entlohne — ändlich — d'Àrwet vun dene wo d'Sàche richtig màche, un àlles was sie züem Gebiet bidröje wo sie forme.
Referänze
- • George Akerlof — « The Market for Lemons » (1970) — Nobelpriis fer Wirtschàft 2001
- • Ronald Coase — Trànsàktionskoschte-Theori
- • Elinor Ostrom — Gouvernànz vun de Gmeinschaftsgüeter — Nobelpriis fer Wirtschàft 2009
- • Hernando de Soto — S informälle Kàpitàl un s institutionälle Vertrüe